د سولې لپاره د ځوانانو ناسته چې د سولې په چارو کې ددولت وزارت او رڼا پوهنتون په کوربه توب په ۱۶ مه نیټه د جنوری د سولې په وزارت کې ترسره شوه، د عایشه خرم وینا
بسم الله الرحمن الرحیم
په حاضر درانده مجلس کې د ټولو ګډونکوونکو او محترمو مشرانو په اجازه،
ګرانو خویندو او وروڼو.
السلام علیکم و رحمه الله و برکاته
ډیره خوشحاله یم، نن په دې مهمه پرتمینه غونډه کې چې په سوله کې د ځوانانو د ونډې تر عنوان لاندې او زموږ د هیواد د یوې ډیرې مهمې موضوع په اړه چي سوله ده د افغان ځوانانو په استازیتوب ګډون کوم او په دې اړه څو خبرې تاسو سره شریک کوم.
زه د ۲۰۱۹ کال د اکتوبر په اوومه له یوې سختې رقابتی پروسې وروسته چې د اندیشوران جوان موسسې او په کابل کې د جرمنی سفارت لخوا په لاره اچول شوې وه، ملګرو ملتونو ته د افغان ځوانانو د استازې په توګه وټاکل شوم.
له ټاکل کیدو سم لاسی وروسته مې د زیات شمیر ځوانانو سره چې د افغانستان په هر ګوټ پورې یې تړاو درلود لیدنې وکړې، د یوې آنلاین سروې له لارې مې د هیواد د ټولو برخو د ځوانانو نظرونه او پیغامونه ترلاسه کړل او د افغان ځوانانو غږ پّه نامه مې هشتګ په لاره واچوه تر څو چې له دې طریقه د زیات شمیر ځوانانو تصویری پیغامونه د سولې په باره کې ترلاسه کړم او بالاخره مې د ۲۰۱۹ کال دسمبر میاشتې په ۱۶ مه د سولې په باره کې د افغان ځوانانو ترلاسه کړی پیغام د نړیوالو غوږ ته د ملګرو ملتونو امنیت شورا کې د یوې ویناله طریقه ورساوه.
این صدای جوانان سرزمینی بود که نزدیک به نیم قرن میشود در آتش جنگ های نا خواسته و تحمیل شده میسوزد. اما جوانان در هر مرتبه از میان دود و آتش قد بر می افرازند و در فضای نا امن و بدور از زندگی نورمال جوان میشوند، پخته میشوند و به پیری میرسند.
درین همه سالهای پر آشوب یگانه آرزوی جوانان این سرزمین خاتمه یافتن جنگ ، رسیدن به صلح و دست یافتن به ابتدایی ترین حقوق انسانیست.
نسل ما، نسل جوان امروز افغانستان با همین آرزو توأم با ترس و دلهره از طفولیت به جوانی رسید؛ و بسیاری از جوانان ما از ناچاری و برای امرار معاش در هر دو طرف جنگ موهوم جاری در کشور به صفوف جنگ پیوستند. و جمع کثیر دیگر از فرط فقر و تنگدستی به مواد مخدر مبتلا شده و دچار مرگ تدریجی هستند.
بیشترین آسیب جنگ جاری افغانستان را جوانان متحمل میشوند، جوانان هیزم جنگ فعلی افغانستان هستند ازینطرف بنام سرباز و مدافع کشور و از آن طرف بنام مخالف دولت و طالب کشته میشوند.
گرچه از یک طرف بنام جنگ علیه تروریزم و از طرف دیگر بنام جنگ علیه اشغال خارجی یاد میگردد اما در حقیقت این جنگ؛ جنگ علیه اطفال و جوانان بیگناهی هست که اصلاً سهمی در آغاز این جنگ نداشتند. ما همه از طفولیت تا جوانی از خود و والدین مان پرسیدیم چرا؟ چرا نسل ما و ملت افغان محکوم به این چنین حالت باشد؟ جواب این چرا ها را هنوز درنیافیتم، اما اینقدر میفهمیم که این جنگ میراثی و تحفۀ یی است از نسل های گذشته که به ما رسیده است.
در مجموع همۀ مردم رنج دیدۀ افغانستان از قتل و کشتار و ویرانی کشور خود در عذاب هستند.
حملات انتحاری، بمباری های کورکورانه و عملیات شبانه زندگی را برای همۀ باشندگان این سرزمین تلخ ساخته و با هر روزی که جنگ ادامه می یابد کشور ما ده ها روز از کاروان پیشرفت جهان باز میماند.
بنابراین اولین خواستۀ مردم افغانستان بخصوص جوانان برقراری صلح و ختم جنگ در سراسر کشور است.
همۀ جوانانی که چه بصورت مستقیم و چه از طریق شبکه های اجتماعی با آنها در تماس بوده ام، بدون استثنا بر برقراری صلح تأکید میکردند.
صلح واضحاً یک پروسۀ دشوار است، صلح تحمل، بردباری، همدیگر پذیری و از خود گذری میطلبد. با در نظر داشت این همه نباید گذاشت که کشور و مردم ما بنام صلح از دستآورد های عمدۀ دو دهۀ اخیر محروم شوند ولی در عین زمان نباید با دفاع شعارگونه راه رسیدن به صلح را سد نمود. به همین دلیل گفتگو میان افغانها که بنام مذاکرات بین الافغانی یاد میشود مهم ترین و مشکل ترین بخش پروسۀ جاری صلح خواهد بود. زیرا که در نتیجۀ همین مذاکرات است که چونگی نظام و آِیندۀ ما تعیین میشود.
زمانیکه آیندۀ کشور و چگونگی نظام مطرح میگردد به همان اندازه که دست آوردها و تشویش های مردم شهر ها مهم هستند به همان پیمانه خواسته های مردم اطراف و دهات کشور نیز مهم هستند. ما جوانان از رهبران سیاسی خود میخواهیم که با صداقت و واقع بینی پروسۀ جاری صلح را به نتیجه برسانند و نگذارند که به بهانه های مختلف فرصت بدست آمده برای برقراری صلح از دست برود.
ما جوانان امروز آیندۀ این کشور هستیم که فردا با هم بصورت مشترک درین سرزمین زندگی خواهیم کرد بنابرین باید هم از جریان آنچه که در مذاکرات صلح میگذرد آگاه باشیم و هم باید صدای ما درین پروسه شنیده شود. منظورم درینجا نه تنها جوانان شهر نشین است بلکه جوانان طالب یا حد اقل جوانان مناطقی که تحت کنترول طالبان هستند نیز باید از جریان مذاکرات آگاه بوده و سهیم ساخته شوند.
از هر فرصت ممکن باید استفاده شود تا نشست ها و دیالوگ میان جوانان از سراسر کشور صورت بگیرند و میکانیزمی برای سهیم ساختن جوانان در پروسۀ صلح ایجاد گردد.
نسل جوان امروز جداً نگران سرنوشت خود به عنوان قربانیان واقعی جنگ تحمیلی هستند. ما درک کردیم که منحیث نسل تأثیر گذار مسوولیتی بس خطیری را نسبت به آیندگان بر دوش داریم.
ما باید مواد قطعنامه شماره 2250 شورای امنیت سازمان ملل متحد در مورد جایگاه جوانان در تامین صلح و ثبات جهانی را جداً رعایت نموده و نقش جوانان افغان را در سطوح پالیسی سازی و تصمیم گیری های کلان در نهاد های دولتی و بین المللی در نظر بگیریم. ما جوانان افغانستان نقش بسزایی در آوردن صلح و امنیت داریم و از جانب دیگر ما جوانان باید خود نیز در مسایل مهم ملی حساس بوده و آگاهانه و فعالانه نقش خود را در روندهای ملی و سیاسی ایفا کنیم.
بزرگترین امتحان صداقت برای رهبران سیاسی افغانستان در راه است… چشم و امید نسل ما به تلاش و صداقت شما بر برقراری صلح دوخته شده، نگذارید این جنگ میراثی از ما برای نسل های آیندۀ افغانستان باشد. نگذارید این جنگ میراثی از ما برای نسل های آیندۀ افغانستان باشد. بکذارید ما آخرین نسل جنگ باشیم.
در اخیر از پوهنتون رنا و وزارت دولت در امور صلح برای این فرصت صمیمانه تشکری نموده و امیدوار هستم تلاش ها درزمینۀ سهیم سازی و شمولیت جوانان در پروسۀ صلح همچنان ادامه داشته باشد.
تشکر از لطف و توجه تان
ويسا ورځپاڼه|روزنامهء ویسا
